Wazektomia w pytaniach i odpowiedziach

Czy po wazektomii mam 100% pewności, że jestem niepłodny?

Wazektomia jest na pewno jedną z najbardziej efektywnych metod zapobiegania ciąży w ogóle  i najpewniejszą metodą antykoncepcji pod kontrolą mężczyzny. Uważana jest również za jeden z bezpieczniejszych i najmniej powikłanych zabiegów chirurgicznych w ogóle. Odsetek błędu przy metodzie „kanadyjskiej” wynosi 0.5%. Oznacza to, że statystycznie 5 na 1000 mężczyzn po wazektomii może pozostać płodnymi i istnieje konieczność powtórzenia zabiegu. Przy innych metodach wazektomii bez skalpela mówi się nawet o 5% progu błędu, czyli 5 mężczyzn na 100 musi powtórzyć zabieg. 

Najczęstszą przyczyną powrotu do płodności / zachowania płodności po zabiegu jest utworzenie się dróg obocznych transportu plemników, błąd przy identyfikacji nasieniowodu lub podwójny nasieniowód z jednej ze stron.  Jeżeli pierwsze badanie nasienia wykaże zero plemników, istnieje niezwykle niskie ryzyko na poziomie 1 do 2000 powrotu płodności w przyszłości.

Czy sam zabieg wazektomii jest bolesny?

Każdy człowiek jest wyjątkowy i niektórzy z nas mogą być bardziej wrażliwi na ból niż inni. U niektórych pacjentów sam strach przed skalpelem może powodować niechęć do zabiegu. Dlatego w naszej praktyce staramy się eliminować elementy wywołujące stres, takie jak skalpel, aby cała procedura mogła odbyć się w możliwie najprzyjemniejszej atmosferze. Oczywiście nie możemy zagwarantować zupełnie bezbolesnej wazektomii, chociaż w większości przypadków tak właśnie jest. Pacjent odczuwa jedynie manipulowanie lekarza w strefie intymnej. Czasami zdarza się lekka tkliwość operowanej okolicy.

Jak wazektomia wpłynie na moje życie seksualne?

Mamy nadzieję, że pozytywnie 🙂. Wazektomia nie ma wpływu na takie rzeczy jak libido, erekcja czy ejakulat. Blokuje jedynie plemniki aby nie mogły przedostać się do ejakulatu. Nie zmienia się również poziom męskich hormonów płciowych. Jeżeli mężczyzna lub jego partnerka mieli negatywne nastawienie emocjonalne do wazektomii, może to zaowocować mniejszą satysfakcją ze współżycia po którejś ze stron, dlatego warto przemyśleć, czy obydwoje partnerzy są gotowi na tren krok. Jednak w większości przypadków pojawia się uczucie ulgi, że odtąd można cieszyć się wolnością i w efekcie obydwoje partnerzy odczuwają większą przyjemność ze współżycia.

Czy po zabiegu wazektomii będę miał normalny wytrysk (ejakulację)?

Oczywiście, że tak. Objętość ejakulatu po zabiegu wazektomii zmniejsza się jedynie o 2 do 5 %. Jest to tak mała różnica, że nie da się jej dostrzec gołym okiem. Wygląd ejakulatu również nie zmienia się i bez mikroskopu nie jesteśmy w stanie ocenić, czy w ejakulacie są plemniki. Woń, konsystencja, lepkość i kolor także pozostają takie same.

Co dzieje się z plemnikami po wazektomii?

Po zabiegu organizm będzie nadal produkował plemniki tak samo, jak przed zabiegiem. Dzięki pozostawieniu otwartej części jądrowej nasieniowodu będą one uchodziły swobodnie z jąder na zewnątrz osłonki powrózka nasiennego do worka mosznowego. W warunkach prawidłowych do worka mosznowego wydzielana jest cały czas pewna ilość płynu, który w takiej samej ilości jest wchłaniany. Służy to temu, by jądra ślizgały się w mosznie. Te mechanizmy wchłaniania bez problemów radzą sobie z eliminacją wydzielanych tam po wazektomii plemników. Plemniki usuwane są przez odpowiednie komórki immunologiczne tak, jak dzieje się to z innymi – starymi, zużytymi, czy nieprawidłowymi komórkami w organizmie.

Dlaczego wazektomia nie skutkuje natychmiastową skutecznością (dalej muszę się inaczej zabezpieczać)?

Rzeczywiście na efekt końcowy trzeba trochę poczekać. Związane jest to z faktem, iż plemniki po wyprodukowaniu w jądrach wędrują do prostaty, gdzie są przechowywane wraz z pozostałymi elementami ejakulatu do czasu wytrysku. Organizm potrzebuje wielu ejakulacji aby uwolnić się od zalegających zapasów plemników, niektórzy pacjenci mogą jednak pozbyć się całości dopiero po 40-50 ejakulacjach.

Jakie jest ryzyko wystąpienia powikłań po wazektomii?

Tak, jak w przypadku wszelkich zabiegów chirurgicznych, tak i w przypadku wazektomii należy liczyć się z ryzykiem powikłań. Oczywiście jest ono nieduże, a większość czyli mniej więcej 99% z powikłań da się opanować poprzez zalecenie pacjentowi wypoczynku lub zażycia niereceptowych środków przeciwzapalnych. Niemniej jednak może się również zdarzyć konieczność odbycia konsultacji lekarskiej, a w skrajnych przypadkach wykonanie dodatkowego zabiegu.

Jaka metoda wazektomii wykonywana jest w ZdrOva ?

Istnieje bardzo wiele wariantów metod wazektomii. Ponieważ do dziś wykonano na świecie dziesiątki milionów zabiegów wazektomii – metody te zebrano i podsumowano ich skuteczność oraz powikłania. Obecnie uważa się, że metodą najbardziej skuteczną z najmniejszym odsetkiem powikłań jest tzw. metoda „electrocautery, open ended, fascial interposition – No Scalpel Vasectomy”. Jest to metoda polegająca na przecięciu nasieniowodu i wyprowadzeniu jego otwartego (niezablokowanego), jądrowego końca poza osłonkę powrózka nasiennego oraz zablokowaniu drożności końca sterczowego (prowadzącego do członka) i pozostawieniu go wewnątrz osłonki powrózka nasiennego.

Otwór w osłonce zamyka się nićmi lub tytanowymi klamrami. W efekcie żaden koniec nasieniowodu nie jest zamknięty nicią czy klamrą. Koniec w stronę członka obkurczony jest „termicznie” na długości około 10-15 mm, zaś koniec od strony jądra swobodnie wypuszcza -produkowane przez całe dalsze życie pacjenta po wazektomii – plemniki.

Ile otworów trzeba zrobić i gdzie by wykonać wazektomię?

W worku mosznowym wykonuje się tylko jeden otworek, rozsuwając skórę bez skalpela (czy to możliwe? TAK).

Co jest zaletą wazektomii metodą “Kanadyjską” inaczej “Dziurki do klucza”?

Jest to metoda wazektomii opisana w Quebec w Kanadzie (lewy górny róg na rycinie obok).

wazektomia bez skalpela

Zaletą tej metody jest to, że odsetek niepowodzeń (konieczność powtórnego zabiegu) mieści się w zakresie 0-0,5%.  W przypadku wazektomii bez skalpela w wariantach z zamykaniem obu końców nasieniowodów nićmi lub klipsami (podwiązywanie, zaciskanie) – odsetek niepowodzeń może sięgać aż 13,5% (patrz tabela 5, American Urological Association Guideline on Vasectomy). W internecie aż roi się od wpisów sfrustrowanych pacjentów opisujących, że po wazektomii mają wciąż plemniki.

Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Towarzystwa Urologicznego wielu doświadczonych zabiegowców  (nawet tacy, którzy wykonali wiele tysięcy zabiegów starszymi metodami) uczy się od początku tej odmiany i przechodzi na tę metodę.

Na szym polega trudność tej nowej metody wazektomii?

polega na tym, że powrózek nasienny posiada bardzo skomplikowany splot żylny, którego nie wolno naruszyć. Dlatego ważne jest doświadczenie (liczba wykonanych zabiegów tą metodą). Podczas misji charytatywnych w ramach No Scalpel Vasectomy International – szkolimy lekarzy nawet z Wielkiej Brytanii, gdzie wazektomia jest bardzo popularna (nawet bardziej niż w USA). Ponieważ nie istnieje nigdzie w Europie ośrodek uczący tej odmiany, dr Kulik pojechał specjalnie do USA by się jej nauczyć. W ciągu ostatnich 4 lat wykonał ponad 1000 zbiegów. Przeszkolił także kilku lekarzy.

wazektomia unaczynienie-powrozka-nasiennego

W worku mosznowym znajduje się bardzo dużo naczyń krwionośnych. Utrudnia to wyprowadzenie otwartego końca nasieniowodu poza powrózek nasienny. Otwarty koniec poza powrózkiem nasiennym zmniejsza ryzyko powikłań bólowych i ziarniaka nasienia.omi tradycyjną metodą NoScalpel spotykają się z koniecznością wykonywania poprawek  niekiedy nawet u co 8-ego pacjenta.

Czy po zabiegu wazektomi będę odczuwał ból?

70% pacjentów po wazektomii nie odczuwa nic lub ma jedynie wrażenie „lekkiego dyskomfortu”. 30% pacjentów odczuwa pewien dyskomfort w jednym jądrze lub w obu jądrach, czasem w pachwinie lub nad spojeniem łonowym. Taki dyskomfort może utrzymywać się 7-28 dni. Ogromna większość pacjentów z tej grupy nie potrzebuje stosować żadnych leków przeciwbólowych. Często informują że „to nie jest aż taki ból, żebym brał jakieś leki”.
Kilka procent pacjentów (z grupy “odczuwającej dyskomfort” po wazektomii) stosuje leki przeciwbólowe przez kilka dni (ok 7%) lub nawet przez kilka tygodni (0,7%). To, do której grupy trafi dany pacjent jest nieprzewidywalne, jednak ból po zabiegu wazektomii zdarza się częściej u pacjentów aktywnych fizycznie (ciężka praca, sport) a jego tolerancja zależy w dużym stopniu od indywidualnej wytrzymałości na ból.
Reasumując: ponad 90% pacjentów po około 7-14 dniach nie odczuwa żadnych dolegliwości związanych z przebytym zabiegiem wazektomii.

Czy po wazektomii mogę prowadzić samochód?

Tak, ale po zabiegu wazektomii, przed podróżą powrotną  należy odczekać około 0,5 godziny. Ten czas można poświęcić np. na posiłek.

Czy można wszystko „zrobić” podczas jednej wizyty?

Tak, trzeba jedynie zasygnalizować chęć wykonania wszystkiego podczas jednej wizyty i zarezerwować wystarczająco dużo czasu na rozmowę, formalności, badanie oraz zabieg wazektomii. Około 45-60 minut.

Czy konieczna jest wizyta kontrolna po 3 dniach od zabiegu wazektomii?

Nie. Jeżeli nie dzieje się nic niepokojącego wizyta nie jest konieczna, często wystarczy rozmowa telefoniczna.

Czy na wazektomię mogę przyjechać z żoną ?

Tak, oczywiście! Obecność bliskiej osoby jest korzystna i osoba towarzysząca jest mile widziana.

Jaka jest cena całkowita zabiegu wazektomii i czy można płacić kartą?

Wizyta kwalifikacyjna + badania laboratoryjne + badanie USG jąder + zabieg wazektomii + badanie nasienia po wazektomii – kosztują
2 000 zł
Opłaty za zabieg można dokonać zarówno gotówką jak i kartą płatniczą.

Ile trwa zabieg wazektomii połączony z wizytą kwalifikacyjną, USG jąder i badaniami z krwi ?

Wszystko odbywa się podczas jednej wizyty która trwa od 20 do 40 minut. Sam zabieg wraz ze znieczuleniem bez igły trwa zwykle 5-10 minut.

Jak powinienem się przygotować do wazektomii ?

  • Należy wygolić dokładnie genitalia (najlepiej całość, także nad członkiem). Jeżeli nie robiło się tego nigdy wcześniej – najlepiej zrobić to na 2-3 dni przed umówionym terminem.
  • Mieć na sobie obcisłe slipki (nie jest to warunek konieczny, ponieważ pacjent otrzyma od nas tzw. suspensorium czyli „ochraniacz stosowany przez atletów”)
  • Być na czczo przez 3 godziny (po lekkostrawnym posiłku bez mięsa, ryb, warzyw i owoców) lub przez 6 godzin poprzedzających zabieg po cięższym posiłku
  • Mieć ze sobą dokument tożsamości (potrzebny do założenie dokumentacji medycznej).
  • Przywieźć wypełnioną Ankietę oraz Zgodę na zabieg

Czy po zabiegu muszę od razu leżeć ?

Nie, jednak aktywność powinna być ograniczona. Można prowadzić samochód (z uwzględnieniem przerwy po zabiegu) ale lepiej nie spacerować zbyt wiele. W przypadku długiej drogi powrotnej dobrze jest zaprowiantować się (kanapki, termos) i jeść w samochodzie. Jeżeli przewidujemy podróż koleją, to dobrze jest wykupić miejscówkę, by mieć miejsce siedzące.

Czy mogę normalnie pracować po zabiegu ?

Bezpośrednio po zabiegu należy ograniczyć aktywność. Następnego dnia, jeżeli praca jest lekka – można ją wykonywać – z ochroną krocza przed ew. urazami.

Kiedy po wazektomii mogę zacząć treningi sportowe lub bardzo ciężką pracę fizyczną ?

Treningi lub ciężką pracę fizyczna należy odłożyć na okres około 2-3 tygodni. W przypadku nie przestrzegania tego zalecenia – to co może się najczęściej stać to po prostu POJAWIENIE SIĘ (ustępującego zwykle samoistnie) BÓLU. Bardzo rzadko może pojawić się krwiak. Pojawienie się bólu najczęściej powoduje u pacjenta lęk, że coś się złego dzieje w związku z wazektomią. Dla przykładu podam, że gdy wykonujemy w ramach misji charytatywnych wazektomię na filipinach, to pacjenci nasi (bardzo ubodzy ludzie) najczęściej następnego dnia wracają do pracy fizycznej i otrzymują zalecenie, że nie wolno im po wazektomii dźwigać ciężarów przekraczających 30 kg. Odsetek powikłąń typu krwiak sięga u nich ok 0,5%.

Kiedy po wazektomii mogę zacząć współżycie płciowe?

Przed podjęciem żywiołowej aktywności seksualnej należy odczekać około 7-10 dni od zabiegu. Delikatny seks w pozycji „łyżeczki” można uprawiać już po 3 dniach od zabiegu wazektomii.

Kiedy po wazektomii mogę przestać stosować inne zabezpieczenia antykoncepcyjne ?

Dodatkowe zabezpieczenia należy stosować do czasu wykonania badania nasienia i stwierdzenia, że jest „bezpiecznie”.

Czy nasienie do badania po wazektomii musi być dostarczone w czasie 1 godziny od uzyskania próbki?

NIE. Może „podróżować” długo – czasami nawet 2 dni. Dlaczego? Po wazektomii nie badamy stopnia płodności pacjenta tak, jak się to robi w przypadku problemów z zapłodnieniem – gdzie ważny jest procent plemników ruchliwych oraz ich podział na frakcje poruszających się: szybko, wolno, po linii prostej, kręcących się w kółko, czy w ogóle nieruchomych.
Po wazektomii sprawdzamy, czy w ogóle plemniki są obecne w ejakulacie.  Po wazektomi powinno ich nie być wcale albo powinno być mniej niż 100 tysięcy w 1 cm3!  Dla wyjaśnienia tym, których liczba 100 tysięcy może przerażać:  W warunkach prawidłowych w 1 cm3 ejakulatu znajduje się średnio 50-100 milionów plemników.  Niektórzy rekordziści mają nawet po 500 milionów w 1 cm3. Mężczyzna, który ma mniej niż 15 milionów plemników w 1 cm3 ma zwykle bardzo poważne problemy z zapłodnieniem swojej partnerki. Tak więc według Amerykańskiego Towarzystwa Urologów skuteczna wazektomia to mniej niż 100 tysięcy nieruchomych plemników w 1 cm3 – czyli 150 razy mniej niż minimum normy.

Te resztkowe ilości plemników po wazektomii wynikają zwykle z faktu pozostawania plemników w magazynach powyżej miejsca wazektomii – czyli w prostacie i pęcharzykach nasiennych. Więcej informacji znajduje się na stronie Badanie Nasienia po Wazektomii. Podsumowując: próbka nasienia do badania po wazektomii może być transportowana nawet kilka dni zimą i nie dłużej niż 24 godziny podczas upałów latem.

Co to jest ziarniniak nasienia?

Ziarniniak Nasienia (ang. Sperm granuloma) jest to unaczyniony guzek pojawiający się w okolicy nasieniowodu,  lub najądrza. Ma kształt kulisty lub nieregularny i wielkość od kilku do kilkunastu milimetrów. Jest to zgrupowanie komórek układu odpornościowego, makrofagów, komórek tkanki łącznej, często zawierający bogate utkanie naczyniowe. Komórki te gromadzą się wokół degenerujących plemników, które wydostały się poza nasieniowód w obrębie powrózka nasiennego.

Jest to odpowiedź autoimmunologiczna skierowana przeciwko plemnikom, które przekroczyły barierę krwionośno-jądrową. Bariera krwionośno-jądrowa chroni plemniki przed układem odpornościowym, który traktuje męskie gamety jak obce gatunkowo organizmy, potencjalnie groźne dla gospodarza. Dzieje się tak dlatego, że każdy plemnik ma niepowtarzalny inny zestaw genów zupełnie niezgodny z układem genów organizmu gospodarza. Ziarniniak nasienia (sperm granuloma) może nie dawać i najczęściej nie daje żadnych objawów. Może także objawiać się w postaci bólu, czasami prowadząc do rozwoju przewlekłego bólu jąder.

Czy wazektomia jest najczęstszą przyczyną powstawania ziarniniaka nasienia i przewlekłego bólu?

NIE. Najczęstszą przyczyną powstania ziarniniaka nasienia jest uraz worka mosznowego (nawet po wielu latach) lub zapalenie najądrza np. jako powikłanie infekcji narządów płciowych zwykle całkiem niegroźnymi drobnoustrojami z otoczenia lub w wyniku przebytych chorób zakaźnych przenoszonych drogą płciową (wenerycznych). Zabieg wazektomii (szczególnie wykonany starszymi metodami bez wyprowadzenia otwartego końca jądrowego nasieniowodu poza powrózek nasienny) znajduje się dopiero na trzecim miejscu przyczyn przewlekłego bólu jąder.

Kiedy po wazektomii może wystąpić przewlekły ból jąder?

W przypadku wazektomii ma to miejsce szczególnie po zastosowaniu odmian, w których procedura zabiegu wazektomii przewiduje zamknięcie na głucho przeciętego odcinka jądrowego nasieniowodu. Najczęściej jest to związane z wydostaniem się ciągle produkowanych plemników, które gromadzą się, nie znajdując dróg ujścia i wytwarzają wysokie ciśnienie w najądrzach oraz zamkniętych odcinkach jądrowych nasieniowodów.
Rozwiązaniem tego problemu jest odmiana wazektomii przewidująca pozostawienie otwartego końca jądrowego i wyprowadzenie go poza osłonkę powrózka nasiennego. Taka jak wariant „kanadyjski”. Ziarniniak nasienia może stanowić wyzwanie diagnostyczne. W obrazowaniu ultrasonograficznym czasem przypomina złośliwy guz jądra, co może prowadzić do amputacji całego jądra.

Jeżeli, to nie wazektomia jest najczęstszą przyczyną bólu męskich narządów płciowych, to co jest?

W swoim artykule o częstości występowania i przyczynach bólu u osób, które nigdy wcześniej nie miały wykonanej wazektomii –  wyjaśnia to dr Wojciech Ejchman. Wazektomia nie chroni od rozwoju różnych chorób tak jak noszenie okularów nie chroni przed zatruciem pokarmowym czy chorobami zakaźnymi.